In november versturen veel fabrikanten en groothandels hun prijsbrieven voor het nieuwe jaar. Dit jaar gebeurt dat in een markt waarin de kosten opnieuw oplopen. De stijgende bouwkosten zijn terug: loon en materiaal voor een nieuwbouwwoning waren in mei 5,1 procent duurder dan een jaar eerder (CBS, 2026).
Tegelijk lopen de faillissementen in de bouw op en roept de woningbouw voorzichtiger af. Die combinatie maakt de prijsronde van januari gevoeliger dan in een gewoon jaar.
Waar komen de stijgende bouwkosten vandaan?
De stijgende bouwkosten komen vooral uit hogere lonen, en ook materiaal wordt weer duurder. Het CBS meet dat met de inputprijsindex, een maatstaf voor wat loon en materiaal voor een nieuwbouwwoning kosten. Begin dit jaar lag de looncomponent ruim 7 procent hoger dan een jaar eerder. Materiaal liep op van 3,4 procent in maart naar 4,9 procent in mei.
Over heel 2025 was de stijging nog 3,7 procent. Er kan bovendien meer bijkomen. Kredietverzekeraar Atradius waarschuwt dat conflicten in het Midden-Oosten energie- en transportkosten hoog kunnen houden (Accountant.nl, 2026).
Hoe sterk staan de afnemers in de bouw?
Minder sterk dan de volle orderboeken doen vermoeden, vooral aan de kleine kant van de markt. In de eerste negen maanden van 2026 lag het aantal faillissementen in de bouw 14 procent hoger dan een jaar eerder. Volgens Atradius gaat het vooral om eenmanszaken. Grote bouwbedrijven hebben hun orderboeken nog goed gevuld.
Daarmee ontstaat een tweedeling. Grote aannemers kunnen hogere inkoopprijzen meestal verwerken in hun volgende calculatie. Voor zelfstandige vakmensen en kleine installatiebedrijven ligt dat lastiger, omdat een hogere inkoopprijs bij hen sneller direct op de marge drukt.
Roept de woningbouw minder af?
Iets minder dan eerder dit jaar. Tussen juni en augustus daalde de orderportefeuille in de woningbouw met 0,6 maand naar 14,5 maanden werk (Omgevingsweb, 2026). De utiliteitsbouw bleef stabiel en in de grond-, water- en wegenbouw steeg de werkvoorraad juist. Ruim een kwart van de bouwbedrijven noemt personeelstekort als grootste rem.
Veertien maanden werk is nog altijd veel. De richting is wel gedraaid. Bij afbouw- en installatieproducten werkt zo’n verandering doorgaans pas later door in de afroepen, omdat die aan het eind van het bouwproces vallen.
Hoe hard zijn de cijfers
De CBS-cijfers over 2026 zijn voorlopig en gaan over woningnieuwbouw. Voor utiliteitsbouw en renovatie kan de kostenontwikkeling anders liggen. Atradius verkoopt kredietverzekeringen en heeft dus belang bij aandacht voor betalingsrisico. Het aantal faillissementen in Nederland is bovendien historisch laag: Atradius rekent op zo’n 3.600 per jaar, tegen 9.400 in 2013.
Een stijging van 14 procent vanaf zo’n lage basis is vooral een signaal. De orderportefeuille van het EIB beweegt per meting, dus één daling zegt nog weinig over de trend.
Wat dit betekent voor toeleveranciers
Voor toeleveranciers verandert het karakter van de prijsronde. In een markt met stijgende bouwkosten is een prijsverhoging op zich geen verrassing, omdat afnemers dezelfde ontwikkeling in hun eigen kosten zien. De vraag is eerder hoe goed een verhoging aansluit bij wat afnemers zelf meten. Verhogingen die te herleiden zijn tot loon, materiaal en energie, kan een aannemer makkelijker doorgeven aan zijn opdrachtgever. Dat geldt zeker als ze aansluiten bij openbare indexen zoals die van het CBS.
Tegelijk lopen de verschillen tussen afnemers verder uiteen. Bij grote aannemers met volle orderboeken zit het risico vooral in prijsafspraken voor lange projecten. Bij kleine afnemers verschuift het naar betalingsgedrag en kredietruimte. Ook de timing speelt mee. De daling in de woningbouw is nog klein, maar bereikt leveranciers aan het eind van het bouwproces pas later. Daarnaast lopen eind dit jaar enkele tijdelijke regelingen af, die mede bepalen wat afnemers in het eerste kwartaal kopen.
